“เที่ยวเมืองไทย เที่ยวชุมชนผู้ไท มุกดาหาร”

เที่ยวเมืองไทย เที่ยวชุมชนผู้ไท มุกดาหาร

กองบรรณาธิการอุบลเดอร์ ได้รับการประสานให้ร่วมเดินทางไปสัมผัสประสบการณ์การท่องเที่ยวชุมชนท่องเที่ยวทั้ง 4 ชุมชนในจังหวัดมุกดาหาร ผมตัดสินใจตอบรับโดยไม่ต้องคิดอะไรมาก แม้ยังไม่ได้ดูตารางงานก็ตาม โดยโปรแกรมคร่าวๆ เป็น 2 วันหนึ่งคืน และออกเดินทางเช้าวันพฤหัสบดีกลับค่ำวันศุกร์

วัตถุประสงค์ของโครงการเท่าที่ทราบมาเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้ชุมชนเกิดรายได้ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างทั่วถึงกระตุ้นเศรษฐกิจและสังคมภายในประเทศให้มีความเข้มแข็งและเพื่อเชื่อมโยงเส้นทางในการท่องเที่ยวให้โดดเด่นตามอัตลักษณ์ของชุมชนนั้นๆ

โดยชุมชนท่องเที่ยวทั้ง 4 ที่ผมได้ไป เริ่มจาก บ้านคำนางโอก ,บ้านหนองสูง ,บ้านหว้านใหญ่และบ้านหนองหนาวซึ่งผมพอจะสรุปเรื่องราวความประทับใจจากการเดินทางในครั้งนี้มาเล่าเรียงให้ฟังคร่าวๆนะครับหามีเวลาดีๆจะเล่าให้ฟังแบบลงลึกในครั้งต่อไป

การแสดงรับต้อนด้วยใบหน้ายิ้มแย้มและเป็นมิตร มีรำฟ้อนตามเสียงกลองท่วงทำนองที่คึกคักที่อดขยับแข้งขาโยกย้ายส่ายเอวตาม และพิธีบายศรีสู่ขวัญผูกข้อต่อแขนอันอบอุ่น ยังคงเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นยังคงติดตราตรึงใจและสร้างความประทับใจ ให้จดจำและคิดถึงในความน่ารัก สนุกสนามีไมตรีและเป็นกันเอง

ผลิตภัณฑ์หรือสินค้าที่ชาวบ้านจัดทำขึ้นด้วยมีหลากหลายเช่นผ้าฝ้ายทอมือพวงกุญแจตุ๊กตาผ้าฝ้ายรูปสาวภูไทบ้านคำนางโอกต่างหูและพัดที่ทำจากไม้ไผ่สานตะกร้าใส่ข้าวของเย็บผ้าฝ้ายปิดด้านบนมีหูรูดกันของตกหล่นและกันคนมือบอนมาล้วงหยิบสิ่งของในตะกร้าบ้านหนองสูงจะมีผ้าฝ้ายผ้าย้อมโคลนผ้ามัดย้อมขนมพันตองและข้าวนางเล็ดบ้านหว้านใหญ่มีผลิตภัณฑ์จากพลาสติกสานพวกกระเป๋าถือและโมบายบ้านหนองหนาวจะมีสากกะเบือที่กลึงจากไม้ที่หาได้ในพื้นที่ที่รองนั่งทำจากเตยหมูแดดเดียวและแจ่วบอง

อาหารการกิน เป็นอาหารพื้นถิ่น มีปลามีไก่เป็นหลักและพืชผักที่หาได้ในชุมชนอย่างหน่อไม้ แจ่วบองหรือน้ำพริก กินกับผักสดตามฤดูกาล และข้าวเหนียว อย่างบ้านคำนางโอก มีต้มไก่บ้าน หมกหน่อไม้ ลาบหมู บ้านหว้านใหญ่ มีนึ่งไก่ห่อใบบัว ต้มปลาแม่น้ำโขง, ก้อยปลา, แจ่วบองกับผักสด, หมกหน่อไม้, หม่ำหมู บ้านหนองสูง จัดพาแลงมีแกงผัก, ข้าวเหนียวห่อใบตองและบ้านหนองหนาวมีแจ่วบองหมูแดดเดียวต้มไก่บ้านของหวานเป็นลอดช่องใบเตย

สิ่งที่ผมเห็นและอยากเพิ่มเติมคงไม่มีอะไรมากนอกจากการให้กำลังใจและชื่นชมพี่น้องผู้ไทที่พยายามและปรับตัวเพื่อการพัฒนาให้ชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้น

ภาพรวมถือว่าน่าประทับใจ มีเพียงบางเรื่องที่พี่น้องผู้ไทยังคงกังวลใจกับการเตรียมการต้อนรับนักท่องเที่ยวที่จะแวะเวียนเข้ามาในชุมชน

และผมชื่นชม เจ้าของโครงการ เจ้าหน้าที่ของรัฐ ที่พยายามคิดและสรา้งโครงการต่างๆ เพื่อนำมาสู่การพัฒนาชุมชนให้มีชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้น จะยั่งยืนหรือไม่ก็คงตอบลำบาก แต่ผมก็อยากให้ผู้อ่านลองหาเวลาสักวันสองวัน ไปเที่ยวชมวิถีพื้นถิ่นของพี่น้องผู้ไทชาวริมน้ำโขง จังหวัดมุกดาหาร ไปสัมผัสบรรยากาศและประสบการณ์แบบบ้านบ้าน ร่วมลิ้มชิมรสชาติอาหารพื้นถิ่นที่แซบดีทีเดียวเที่ยวเมืองไทย เที่ยวชุมชนผู้ไท มุกดาหาร

ภาพ/เรื่องราว ณัฏฉัตร อุไรมาลย์

๒๕๒๖ กรกฎาคม ๒๕๖๒

บางตอนจากส่วนที่๑ กรอบการดำเนินงาน

…1. ความสำคัญของโครงการ

รัฐบาลปัจจุบัน มีนโยบายลดความเหลื่อมล้ าของสังคมที่มุ่งเน้นสร้างรายได้และความเจริญ ความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ โดยให้ภาคเอกชนและภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมด าเนินการร่วมกับภาครัฐ เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ซึ่งสอดคล้องกับการด าเนินงานโครงการหนึ่งต าบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) ที่เริ่มตั้งแต่ปี พ.. 2544 ในทุกภูมิภาคทั่วประเทศ โดยมีการแต่งตั้งคณะกรรมการระดับประเทศ คือ คณะกรรมการอ านวยการ หนึ่งต าบล หนึ่งผลิตภัณฑ์แห่งชาติ (กอ.นตผ.) เป็นผู้ขับเคลื่อน และมอบหมาย ให้กรมการพัฒนาชุมชน เป็นผู้รับผิดชอบหลักส่งเสริมการด าเนินงาน OTOP จนถึงปัจจุบัน เป็นเวลา 16 ปี โดยร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ สนับสนุนส่งเสริม ยกระดับผลิตภัณฑ์ และพัฒนาช่องทางการตลาดที่หลากหลาย เพื่อให้ขายได้ มุ่งปรับตัวสู่การค้าแบบสากล ท าให้ผลิตภัณฑ์ของคนในชุมชนส่วนใหญ่ไม่สามารถแข่งขันได้ ต้องออกไปขายสินค้าตามที่ต่าง ๆ ไม่มีความสุข รายได้ไปตกอยู่แก่ผู้ประกอบการคนเดียว หรือบางกลุ่มเล็ก ไม่กระจายถึงประชาชนกลุ่มใหญ่ในชุมชนอย่างแท้จริง ท าให้การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนฐานราก ไม่ประสบ ผลสัมฤทธิ์เท่าที่ควร กอปรกับ รายได้จากการท่องเที่ยวที่เป็นกระแสหลักของประเทศ ส่วนใหญ่ตกไปอยู่ใน กลุ่มทุนเอกชน เช่น โรงแรม ร้านอาหาร ห้างร้านใหญ่ๆ กรุ๊ปทัวร์ ไม่ลงไปถึงฐานรากเช่นเดียวกัน ๓ ดังนั้น จ าเป็นต้องมีการเปลี่ยนผ่านยุคการผลักดันขายสินค้า OTOP ออกจากชุมชนเพียงด้านเดียว สู่การเพิ่มชองทางสร้างรายได้ตามความต้องการ (Demand Driven Local Economy) โดยการขายสินค้า อยู่ในชุมชน ที ่มาจากการท่องเที่ยว โดยใช้เสน่ห์ ภูมิปัญญา วิถีชีวิต วัฒนธรรม และความคิดสร้างสรรค์ แปลงเป็นรายได้ ทั้งนี้ครอบครัวและลูกหลานยังอยู่ร่วมกัน ไม่ต้องแข่งขันน าผลิตภัณฑ์ออกไปขายนอกชุมชน เป็นชุมชนท่องเที่ยวที่เป็นเจ้าบ้านที่ดี ชวนกันคิด ชวนกันท า ผลิตสินค้าและบริการ รวมทั้งมีการเชื่อมโยง เส้นทางท่องเที่ยวระดับชุมชน ที่มีเสน่ห์ดึงดูด และมีคุณค่าเพียงพอให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมเยือนและ ใช้จ่ายเงินในทุกกิจกรรมของชุมชน ซึ่งรายได้จะกระจายอยู่กับคนในชุมชน ทุกคนมีความสุข เป็นการสร้าง ความเข้มแข็งให้กับชุมชน (Strength with in) และเป็นการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างแท้จริง..

2. วัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้เกิดรายได้กับชุมชน โดยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน อย่างทั่วถึง กระตุ้นเศรษฐกิจและสังคมภายในประเทศให้มีความเข้มแข็ง 2) เพื่อเชื่อมโยงเส้นทางในการท่องเที่ยว (กระแสหลัก เมืองรอง ชุมชน) ให้มีความโดดเด่น มีความพร้อมบนอัตลักษณ์ของชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี 3) เพื่อสร้างและพัฒนาบุคลากร ผู้ประกอบการ และผู้ที่เกี่ยวข้องในชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถีให้มีขีดความสามารถในการคิดเชิงสร้างสรรค์และนามาต่อยอดการบริหารจัดการชุมชนได้อย่างเหมาะสม

3. เป้าหมาย ประชาชนได้รับการพัฒนาอาชีพ มีรายได้เพิ่มขึ้น ยกระดับเศรษฐกิจฐานรากให้เข้มแข็ง โดยเชื่อมโยง ชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถีจ านวน 3,273 หมู่บ้าน กับเส้นทางการท่องเที่ยวกระแสหลัก เมืองรอง และ แอ่งท่องเที่ยว ให้เกิดรายได้ที่กระจายไปสู่ผู้ประกอบการ กลุ่มต่าง ๆ ในชุมชน และประชาชนเกิดการพัฒนา ผลิตภัณฑ์ OTOP กลุ่ม Quadrant D เพิ่มขึ้น จ านวน 64,570 ผลิตภัณฑ์ให้เป็นเครื่องมือในการสร้าง ความเข้มแข็งให้กับชุมชน (Strength with in) และการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้เข้มแข็งอย่างแท้จริง

ที่มา เอกสาร : เว็บไซต์ สขร. สำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ

http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER3/DRAWER051/GENERAL/DATA0000/00000042.PDF

คู่มือบริหารโครงการ ชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี กรมพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย

และ เว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลเพื่อการพัฒนาชนบท กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย

http://rdic.cdd.go.th/wp-content/uploads/sites/154/2018/10/OTOP%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%96%E0%B8%B5.pdf

ชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถึ ภายใต้โครงการไทยนิยม ยั่งยืน โดย นายทวีป บุตรโพธิ์ รองอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน

ubonder

Online Media in Thailand

You May Also Like

ใส่ความเห็น